Yapay Zekâ Okuryazarlığı ve Etik Kullanım
MEB, 2025-2026 öğretim yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında YAZEK (Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu) ile MEBİ platformunu öğrencilerin hizmetine sundu. Bu içerikler ortaokul 5 ve 6. sınıflardan itibaren yapay zekâ kavramını derslere taşıyor.
Öğrencilerin ChatGPT, Gemini ya da Claude gibi üretken araçları ödevlerinde nasıl kullanacağı YAZEK Etik Beyan Sistemi ile çerçeveleniyor. Temel kural net: yapay zekâ asistandır, çözümün kendisi değildir. Kaynak gösterilmeli, üretilen metin mutlaka kontrol edilmelidir.
Temel Programlama Dilleri Yol Haritası
2026'da en çok talep gören diller şu şekilde sıralanabilir: Python veri ve yapay zekâ projeleri için, JavaScript web tarafı için, C# .NET ve Unity oyun geliştirme için, Java kurumsal yazılım için, Go ise bulut servisleri için tercih ediliyor.
Başlangıç için BTK Akademi'nin Python, C#, ASP.NET ve Web API kursları ücretsiz ve sertifikalıdır. Bu kursları portfolyo projeleriyle desteklemek, ilk staj başvurularında belirleyici fark yaratır.
Bulut Bilişim ve Veri Yapıları
Bulut bilişim notlarında üç temel kavram öne çıkar: IaaS (altyapı hizmeti), PaaS (platform hizmeti) ve SaaS (yazılım hizmeti). AWS, Microsoft Azure ve Google Cloud öğrenciler için ücretsiz katmanlar sunar; bu katmanlar küçük projelerin canlıya alınması için yeterlidir.
Veri yapıları ve algoritmalar tarafında diziler, bağlı listeler, ağaçlar, hash tabloları ve büyük O notasyonu üniversite sınavlarında ve teknik mülakatlarda sıkça karşımıza çıkar. Bilgisayar dalında TÜBİTAK Bilim Olimpiyatları'na hazırlananlar için bu başlıklar olmazsa olmazdır.
Siber Güvenlik Farkındalığı
STM'nin 2026 raporlarına göre öne çıkan iki tehdit var: çifte şantajlı fidye yazılımları ve deepfake ses-görüntü dolandırıcılığı. Saldırganlar verileri sadece şifrelemekle kalmıyor, ifşa tehdidiyle ikinci bir fidye talep ediyor.
Öğrencilerin alabileceği temel önlemler: bulut yedek, iki faktörlü doğrulama, şüpheli e-postada alan adı kontrolü (.edu.tr doğrulaması), WhatsApp ve Telegram'da gelen ses kayıtlarını telefonla teyit etme refleksi.
Git, GitHub ve Portfolyo
Versiyon kontrolü artık staj başvurularının görünmez ön koşulu. GitHub Student Developer Pack ile öğrenciler birçok ücretli araca bedava erişebiliyor; küçük bir kişisel sayfa, üç-dört proje ve düzenli commit geçmişi başvurularda fark yaratıyor.
Kulüp toplantılarında 'git init, git add, git commit, git push' temel akışını birlikte uygulamak; pull request inceleme alıştırmaları yapmak motivasyonu artırır.
- BTK Akademi hesabı açıldı mı?
- GitHub Student Developer Pack başvurusu yapıldı mı?
- İki faktörlü doğrulama tüm hesaplarda aktif mi?
- Bir programlama dilinde en az iki bitmiş mini proje var mı?
- MEB YAZEK etik beyanı kavramı not edildi mi?
- Bulut servislerinde ücretsiz katman denemesi yapıldı mı?